zaterdag 26 november 2011

Regiodag archeologie in Heerlen

Zaterdag 26 november 2011 is er een Regiodag Archeologie in het Thermenmuseum te Heerlen, van 10.00-13.00 uur.

Organisatie: Archeologische Vereniging Limburg/LGOG en het Thermenmuseum Heerlen.

De toegang is gratis. Iedereen is welkom.

In verband met een beperkt aantal plaatsen dient men zich vooraf aan te melden bij J.P. de Warrimont: tel. 043-3645461 (buiten werktijd) of j.p.warrimont@wxs.nl

Het programma ziet er als volgt uit: 

9.30 - 10.00 uur. Ontvangst 

10.00 - 10.10 uur. Karen Jeneson : welkomstwoord.

10.10 - 10.45 uur. Timo Vanderhoeven
De archeologie langs de buitenring Parkstad Limburg

10.45 - 11.20 uur. Gerard Tichelman
Opgraving inheems-Romeinse nederzetting Heerlen-Trilandis

11.20 - 11.50 uur. Pauze

11.50 - 12.25 uur. Henk Stoepker
Dorpskernarcheologie in Zuid-Limburg - nu of nooit meer?

12.25 - 13.00 uur. Karen Jeneson
De Romeinse weg

Na afloop kan men nog de tentoonstelling over de Romeinse Weg bezoeken.

Samenvattingen van de lezingen:

Timo Vanderhoeven. De archeologie langs de Buitenring Parkstad Limburg.
In opdracht van de provincie Limburg heeft ARCADIS een Provinciaal Inpassings Plan (PIP) opgesteld voor de 'Buitenring Parkstad Limburg', de toekomstige ringweg rondom de regio Parkstad Limburg. Als onderdeel hiervan heeft ARCADIS in 2009 een inventariserend archeologisch veldonderzoek in het voorkeurstracé uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek worden dit jaar gepubliceerd.                                      

Tijdens het onderzoek zijn in totaal 19 vindplaatsen uit verschillende perioden aangetroffen. Het betreft de resten van nederzettingen, graven en off-site activiteiten.

Een bijzondere vindplaats uit het onderzoek is het crematiegraf uit de Romeinse Tijd ten noordwesten van Brunssum. Geïsoleerd gelegen werd hier één graf aangetroffen. Wie lag hier begraven en waarom? In de presentatie wordt ingegaan op de details van het onderzoek en de interpretatie van het graf. 


Gerard Tichelman. Opgraving inheems-Romeinse nederzetting Heerlen-Trilandis
RAAP heeft na enkele vooronderzoeken tussen 2008 en 2010 een vlakdekkende opgraving van ca. 5 ha uitgevoerd op het bedrijventerrein Trilandis te Heerlen. Tijdens het onderzoek zijn een Romeinse nederzetting van zo'n 4,5 ha en een bijbehorende toegangsweg onderzocht. Het onderzoek is nog niet afgerond, zodat alleen voorlopige resultaten kunnen worden getoond.

In het lössgebied van Zuid-Limburg en het aansluitende België en Duistland worden Romeinse vindplaatsen met dakpanmateriaal en natuursteen normaliter als villaterrein geïnterpreteerd. Dit zijn grote boerderijcomplexen met meerdere woon- en bedrijfsgebouwen, geordend gerangschikt om een onbebouwd erf, omgeven door omheinings- of perceelsgreppels en bekroond met een architectonisch opvallend hoofdgebouw in steen. Deze villaterreinen zijn kenmerkend voor de sterk geromaniseerde samenleving op de vruchtbare lössgronden en komen daar voor vanaf het eind van de 1e eeuw na Chr. Op de zandgronden van Zuid-Nederland en België komen dergelijke vindplaatsen veel minder voor, daar bestaan de Romeinse nederzettingen meestal uit enkele traditionele woonstalboerderijen zonder opvallende rangschikking en zonder het gebruik van steen.  

Het opmerkelijke van de opgraving te Heerlen-Trilandis is dat, tegen de verwachting van een villaterrein op löss in, in het geheel geen resten van steenbouw werden aangetroffen. Deze nederzettingsvorm is tot nu toe weinig aangetroffen in het lössgebied en nog niet of nauwelijks onderzocht.


Henk Stoeker. Dorpskernarcheologie in Zuid-Limburg - nu of nooit meer?
Dorpskernarcheologie heeft in de Nationale Onderzoeksagenda Archeologie en in diverse gemeentelijke onderzoeksagenda's een hoge prioriteit. Terecht, want van de ontstaansgeschiedenis en de ontwikkeling van de dorpen in onze regio - en daarbuiten - is in archeologische zin nagenoeg niets bekend. Dit terwijl uit historische en toponymische studies blijkt dat veel dorpen al tot de vroege middeleeuwen terug gaan. De vraag is of de vroegere bewoning precies op dezelfde plaats ligt als de huidige, en natuurlijk: wat daar nog van terug te vinden is. Een antwoord op die vraag kan niet langer uitgesteld worden, want de historische ondergrond van dorpen wordt in hoog tempo aangetast. Bouwactiviteiten vinden steeds meer in dorpscentra plaats en daarbij worden ook parkeergarages aangelegd. In deze voordracht wordt nagegaan wat er op het punt van de dorpskernarcheologie in Zuid-Limburg de laatste jaren gebeurd is, wat de resultaten, kansen en problemen zijn.


Karen Jeneson. Valt er nog wat nieuws te leren over het Romeinse landschap?
Al meer dan 150 jaar wordt (archeologisch) onderzoek gedaan naar Romeins Zuid-Limburg. Je zou denken dat inmiddels alles al wel bekend is over dit onderwerp. Toch blijkt dat er nog heel veel vragen openstaan. De spreekster heeft van 2006 tot 2011 promotie-onderzoek gedaan naar het Romeinse landschap tussen Tongeren en Keulen. Een belangrijk onderdeel van dit onderzoek was een uitgebreide inventarisatie van de archeologische kennis die in de afgelopen 150 jaar is bijeengebracht. Analyse van het resultaat heeft in sommige opzichten opzienbarende conclusies tot gevolg. Op sommige onderwerpen zijn we na zoveel jaar nauwelijks een stap verder gekomen. De ideeën van de onderzoekers uit de jaren '30 en '40 domineren in veel opzichten onze kennis van Romeins Limburg, terwijl in de landen rondom ons veel van deze ideeën onderuit worden gehaald op basis van nieuw onderzoek.

Welke thema's staan nog wagenwijd open voor Romeins Zuid-Limburg? En hoe moeten we deze vragen gaan beantwoorden? In deze lezing komt een aantal suggesties aan bod. 

Request

Questions?

Please contact us:
Phone+31 (0)45 560 5100
E-mail info@thermenmuseum.nl

Call me back:
If you fill in your telephone number,
we will call you back.