De thermen

In de Romeinse cultuur was het nemen van een bad erg belangrijk. Romeinse burgers gingen vrijwel dagelijks naar een badhuis (balnea) of badcomplex (thermae). Rijke Romeinen hadden de luxe van een privé badvertrek in eigen huis, terwijl de gewone man gebruik kon maken van een publiek badhuis.

Een rondgang
Vrouwen mochten in de ochtend terecht, terwijl mannen de rest van de dag tot zonsondergang gebruik konden maken van de faciliteiten. In totaal konden ongeveer 50 mensen tegelijkertijd aanwezig zijn. Er werd naakt gebaad en gesport.

Het badhuis van Coriovallum, de Romeinse voorloper van Heerlen, was een openbaar badcomplex. Tegen betaling van een bescheiden bedrag (ongeveer de prijs van een brood) bij de captuarius oftewel de kassier mocht je naar binnen. Mannen en vrouwen baadden gescheiden. Nadat je had betaald kwam je in de kleedruimte (apodyterium), waar je je kleren in speciale nisjes kon opbergen. Vervolgens werd een route door de vertrekken van verschillende temperatuur afgelegd, naar gelang de voorkeur van de bader. In het caldarium (warme vertrek) kon een bad genomen worden in het warmwaterbad. In het tepidarium (lauwwarme vertrek) kon je je (laten) insmeren met badolie. Vervolgens ging je in de zweetruimte (sudatorium) of weer in het warme vertrek zitten, waar door de warme lucht de huidporiën goed open gingen. Daarna werd de badolie samen met het vuil op de huid met behulp van een strygilis oftewel een badschraper van de huid afgeschraapt. Hierna kon in het frigidarium (koude vertrek) een plonsbad in een van de twee piscinae (dompelbaden) genomen worden. Net als in de sauna vandaag de dag kon na een rustperiode een tweede rondgang door het badhuis worden gedaan. In het badhuis kon ook gesport worden op de palaestra (buitenhof), waar zich een groot buitenbad (natatio) bevond. Dat er tussendoor ook snacks werden gegeten door de baders bewijzen vondsten van tafelaardewerk, oesterlepeltjes en zelfs oesterschelpen, die in grote hoeveelheden in het thermencomplex zijn gevonden.

Om het badhuis op temperatuur te krijgen werd continue gestookt in het praefurnium. De hete lucht verwarmde de vertrekken via de ruimte onder de vloeren en tussen de muren. Dit systeem heet hypocaustum en is een vroege variant van 'ons' vloerverwarmingssysteem. Het water in het warmwaterbad werd op twee manieren verwarmd: indirect via de hete lucht eronder en via een ketel die op het stookkanaal stond waaruit heet water direct in het bad werd gedaan.

Een bezoek aan de thermen was niet alleen voor lichaamsreiniging. Het was vooral een ontmoetingsplaats waar de locale bevolking elkaar kon treffen en waar nieuwe contacten konden worden gelegd, bijvoorbeeld met mensen die op doorreis in de regio waren. In deze functie was het badhuis in het centrum van de vicus Coriovallum een van de belangrijkste plekken voor de bewoners van de stad en de regio. 

Request

Questions?

Please contact us:
Phone+31 (0)45 560 5100
E-mail info@thermenmuseum.nl

Call me back:
If you fill in your telephone number,
we will call you back.