Romeinse wegen

De Romeinse weg
Nadat de Romeinen het huidige Noord-Frankrijk, België en Zuid-Limburg veroverden, hebben ze in dit gebied grote hoofdwegen aangelegd. Deze Romeinse wegen werden intensief gebruikt, door soldaten, de keizerlijke postdienst, handelaren en boeren die hun producten naar de markt brachten. Tot het eind van de 18e eeuw waren de vroegere heerbanen de voornaamste verbindingswegen in de Nederlanden en in andere delen van Europa. Langs deze wegen vinden we sporen van Romeinse villa's, tumuli (= grafheuvels) enzovoort. Daarna namen steenwegen hun plaats in als belangrijkste verbinding tussen de dorpen.
De heerwegen waren de eerste goede wegen die werden aangelegd. Dat karwei werd meestal uitgevoerd door de Romeinse soldaten. Zo'n Romeinse weg werd schematisch aangelegd, met lagen van verschillende grondstoffen. Zo werd de uitgegraven aarde gebruikt voor de agger. Daarop kwam dan de fundering van grote stenen en nog andere lagen van kiezel en zand. Het wegdek bestond uit platte kasseien. In gebieden waar stenen schaars waren, werden de wegen veelal van hout gemaakt. Het aardelichaam werd opgesloten door boomstammen aan weerszijden en de aangestampte aarde werd afgedekt met dunne takken. Dit alles maakte dat de weg niet zou verzakken en hoger lag dan haar omgeving. Ze kon wel 8 meter breed zijn. Aan de zijkanten groef men greppels (talud) om het water af te voeren. Aan deze heerbanen ontstonden veel nieuwe dorpen, zoals dat in het Maasland en in Haspengouw vaak het geval is.
 
Datering Romeinse wegen
Romeinse wegen zijn lastig te dateren, omdat er meestal geen daterende vondsten onder(in) de wegpakketten te vinden zijn. Maar gezien het (strategische) belang van de wegen gedurende de oorlog van de Romeinen tegen de Germanen (27 vC - 8 na C) wordt algemeen aangenomen dat de wegen hier in Limburg van die periode zijn. In Heerlen zijn een paar daterende vondsten gevonden onder de Romeinse weg (onder het stadhuis) en die bevestigen dat beeld: oorsprong in de Augusteische tijd.
 
Via Belgica
Een heel bekende Romeinse weg is de Via Belgica, deze weg liep van Boulogne-Sur-Mer via Bavay, Tongeren, Maastricht en Heerlen naar Keulen. In Coriovallum, de Romeinse voorloper van Heerlen, lag het kruispunt tussen de via belgica en de weg van Aken naar Xanten.  Door deze ligging kon Coriovallum uitgroeien tot een bloeiend handelscentrum waar talloze reizigers dagelijks onderdak vonden. Het is dan ook niet toevallig dat juist hier een publiek badhuis werden gebouwd. De ruïne van dit badhuis is nog steeds te zien in het Thermenmuseum. 
Veel straatnamen verwijzen nog naar hun Romeinse oorsprong:

  • HeerbaanHeirbaan
  • Heerweg
  • Heereweg (Ook de Hereweg over de hondsrug tussen Groningen en Haren
  • Heirweg
  • Romeinse weg
  • Romeinse steenweg
  • Oude baan
  • Herenstraat
  • Chaussée Brunehaut

Na de instorting van het West-Romeinse Rijk werden veel heerbanen verwaarloosd, en vervielen na verloop van tijd soms zelfs tot modderwegen, maar die tussen de belangrijkste steden bleven in gebruik. In de middeleeuwen bleven de heerwegen belangrijke handelsroutes, zoals dat in Noord-Nederland ook doorgaans nog wordt verstaan. Het onderhoud hiervan was een publieke zaak, dus werden hierover verschillende wetten gemaakt. Zo ook Oud-Friese wetten vanaf de 12e en de 13e eeuw. Als regel gold dat een heerweg 20 voet (ruim 6 meter) breed moest zijn. In Noord-Frankrijk en België worden de heerwegen ook wel Chaussée Brunehaut genoemd.
De heerwegen worden ook aangegeven op de Peutingerkaart, een 14e-eeuwse kopie van een 4e-eeuwse wegenkaart. Hierop is ook de heirbaan Maastricht-Nijmegen getekend, met het raadselachtige Feresne als station.
 
 

Aanvraag

Vragen?

Neem contact op:
Telefoon +31 (0)45 560 5100
E-mail info@thermenmuseum.nl

Bel me terug:
Als u uw nummer hier invoert,
bellen wij u terug.